آموزش کودکان

خلاقیت در کودکان چیست؟ چه فایده ای دارد و چطور پرورش یابد؟

bestkid b

کودکان به دلایل زیادی خلاق هستند حتی بیشتر از بزرگسالان. آنها از تخیل خود در سطحی استفاده می کنند که اکثر بزرگسالان قادر به انجام آن نیستند. کودکان جهان را از منظری می کنند که در آن هر چیزی ممکن است. آنها محدودیتی مشاهده نمی کنند و با تمام وجود خیال پردازی می کنند.

آیا کودکی خود را به یاد دارید؟ مطمئنا با کمی فکر کردن به خاطر می آورید که در آن زمان، به جهان به شکل کاملا متفاوتی نگاه می کردید. در این مطلب با خلاقیت کودکان و روش های پرورش و تقویت آن، با ما همراه شوید.

خلاقیت در کودکان چیست؟

هنر و موسیقی نمونه‌های متداول خلاقیت هستند، اما خلاقیت را تقریباً می توان در همه ی ابعاد زندگی پیدا کرد (از راههای آرام کردن کودک گرفته تا روشهایی که دانشمندان برای کشف بیماری ها پیدا می کنند).

برای درک درست خلاقیت کودکان، ابتدا باید خلاقیت را از هوش و استعداد متمایز دانست. محققان معتقدند که هوش و خلاقیت مستقل از یکدیگر هستند و کودک بسیار خلاق ممکن است بسیار باهوش باشد یا نباشد. خلاقیت فراتر از استفاده از استعدادهای هنری یا موسیقی است. استعداد در این زمینه به داشتن سطح بالایی از مهارت های فنی در یک حیطه ی تخصصی اشاره دارد.

حتما بخوانید:  آشنایی با ۱۰ راه صحیح آموزش نحوه استفاده کودکان از اینترنت

بنابراین ممکن است یک هنرمند، مهارتهای تکنیکی شگفت انگیزی داشته باشد اما شاید نتواند پاسخ عاطفی بینندگان را برانگیزد و به بیننده این احساس را بدهد که نقاشی اش بسیار بی نظیر است. این نکته را باید در نظر داشته باشید که خلاقیت نه تنها در موسیقی، هنر یا نویسندگی بلکه در کل حیطه های موجود در علوم، مطالعات اجتماعی و سایر زمینه ها مشهود است.

کودکان خلاق به دنیا می آیند و یاد می گیرند که در همان ابتدا خلاقیت خود را به نمایش بگذارند. کودکان در حالی که احساسات خود را پرورش می دهند، خلاقیت شان را نیز نشان می دهند.

کودکان خردسال هنوز در حال یادگیری چگونگی برقراری ارتباط صحیح هستند و رشد خلاقانه ی آنها می تواند مهارتهای اساسی در رشد اجتماعی، روحی، عاطفی و جسمی را ارتقاء دهد.

کودکان به پرورش تخیل خود نیاز دارند و این به آنها فرصت کسب تجربه از طریق دنیای اطراف خود را می دهد.

کودکانی که معلمان خود را با پاسخهای غیرمعمول به سؤالات متحیر می کنند، آنهایی که حس شوخ طبعی دارند و کودکانی که غیر قابل پیش بینی هستند، معمولا خلاق هستند و بصورت خلاقانه نیز فکر می کنند. از آنجا که فکر خلاق غالباً خلاف قوانین تعیین شده در کلاس درس یا خانه است، اغلب بزرگسالان ممکن است از رفتار یک کودک خلاق آزرده یا نگران شوند.

حتما بخوانید: استفاده کودکان از موبایل خوب است یا بد؟ تاثیر امواج آن؟

هر کودکی با خلاقیت بالقوه به دنیا می آید، اما اگر معلمان و والدین کودک، به دنبال پرورش و تحریک خلاقیت کودک نباشند، این پتانسیل ممکن است خنثی شود. خلاقیت منحصر به فرد بودن کودک را نشان می دهد.

بزرگسالان غالباً ارزش و اهمیت کودکان خلاق را برای خانواده ها و جامعه نمی دانند. اما در نهایت، این کودکان به بزرگسالانی تبدیل می شوند که با مهارت های خلاقانه خود در حل مسئله، در زندگی ما تفاوت ایجاد می کنند.

آیا فرزند شما خلاق است؟

خلاقیت کودک را می توان توسط والدین یا معلمان و یا بطور رسمی توسط تست ها و کارشناسان ارزیابی کرد. یکی از آزمایش های متداول خلاقیت، تست “کاربردهای جایگزین” است که به موجب آن از فرد خواسته می شود تا در حد امکان به یک چیز معمول، به صورت های مختلف فکر کند.

به عنوان مثال وقتی از بچه های چهار ساله می پرسیم به همه ی چیزهایی که قرمز هستند فکر کند، می بینیم که آنها نه تنها سیب و گوجه بلکه آبله مرغان و دست های سرد را نیز ذکر می کنند. این تست ها تفکر واگرا را ارزیابی می کنند و معمولاً براساس کمیت و کیفیت پاسخ ها نمره می دهند. پاسخ های کودکان ممکن است خاص یا معمول باشد که نشاندهنده ی پتانسیل خلاق است.

اهمیت پرورش خلاقیت در کودکان

اگرچه خلاقیت در هر سنی ضروری است اما بهتر است از کودکی پرورش داده شود. تمام توانایی ها از دوران نوزادی توسعه میابند و رشد می کنند. در زیر مزایای سلامتی کودک در زمینه های عاطفی، فیزیکی و روانی را مشاهده می کنید.

مزایای سلامت عاطفی

  • ممکن است به مدیریت استرس کمک کند
  • تفکر خلاق و حل مسئله را ترغیب می کند
  • خود بیانگری را ارتقا می بخشد
  • ممکن است عزت نفس را تقویت کند

مزایای سلامت جسمی

  • ممکن است سطح هورمون استرس و التهاب را برای عملکرد بهتر سیستم ایمنی کاهش دهد
  • ممکن است عملکرد مغز را تقویت کند
  • فعالیت های هنری تجسمی، مهارت های حرکتی خوب و هماهنگی چشم و دست را ارتقا می بخشد
  • فعالیت های هنری خاص ممکن است مهارت های حرکتی را ارتقا بخشند

مزایای سلامت روانی

  • ممکن است باعث تقویت روحیه و افزایش شادی شود
  • ممکن است به بچه ها کمک کند تا تمرکز کنند
  • اضطراب و افسردگی را کاهش می دهد
  • ممکن است به پردازش احساسات و آسیب های منفی کمک کند

پرورش خلاقیت چیست؟

پرورش خلاقیت شامل مشارکت در فعالیتهایی است که خلاقیت را ارتقا می بخشد (مثلاً هنرهای تجسمی، موسیقی، نمایشی و رقص).

تقویت خلاقیت به کودکان این امکان را می دهد که خود را ابراز کنند. خلاقیت آنها نشانگر شخصیت و اصالت آنها است. فعالیت های خلاقانه فرصت هایی برای حل مسئله و آزمایش ایده های جدید را فراهم می آورد.

کودکانی که به طور مرتب از خلاقیت خود استفاده می کنند، بهتر می توانند خود و دنیای پیرامون شان را درک کنند. توسعه توانایی های خلاقانه باعث تقویت شناختی، جسمی، اجتماعی و عاطفی نیز می شود.

حتما بخوانید: ۹ بازی فوق العاده برای تقویت خلاقیت کودکان

وقتی کودکان خلاقیت خود را توسعه می دهند، کنترل بهتری از بدن خود به دست می آورند و افکار و احساساتی را ابراز می کنند که قادر به گفتن نیستند. علاوه بر این صحبت در مورد پروژه هایشان می تواند فرصتی بزرگ برای به اشتراک گذاشتن تجربیات خلاقانه آنها باشد.

چند سال اول زندگی برای توسعه ی خلاقیت بسیار مهم است. بنابراین والدینی که می خواهند فرزندانشان به پتانسیل های بالقوه ی خود دست پیدا کنند، نیاز به تشویق تجربیات متنوع در سنین پایین دارند.

نکاتی برای پرورش ذهن خلاق کودک

در زیر نکات و پیشنهادهایی برای پرورش تخیل و خلاقیت کودکان آورده شده است:

۱-بیشتر وقت خود را در بیرون از منزل بگذرانید. دنیای طبیعی کودکان را ترغیب می کند تا فکر کنند، سوال کنند، فرض کنند و ذهن خلاق خود را پرورش دهند.

۲-سناریوها را اختراع کنید.هنگامی که فرزند شما سناریویی را اختراع می کند، نقش های مختلف را امتحان می کند و ضمن رشد مهارت های اجتماعی و کلامی، افکار خود را نیز سازمان می دهد.

حتما بخوانید: انواع بازی ها و سرگرمی های دبستانی (۷ فعالیت عالی در کلاس درس)

۳-فعالیتهای کلامی را توسعه دهید. این فعالیت ها می توانند شامل شعرهای مختلف، صداهای بامزه، تقلید صدا و یا هر چیز دیگری باشد. چنین فعالیت هایی در حین بازی کردن به واژگان جدیدی نیاز دارند و به فرزند شما در یادگیری لغات جدیدتر کمک می کنند. این بازی ها همچنین یک راه عالی و سرگرم کننده برای وقت گذرانی در ماشین هستند.

۴-تفکر انتقادی و خلاق را پرورش دهید.با بزرگتر شدن فرزندانتان، از آنها بپرسید که چگونه مشکلات خاصی را حل می کنند و چگونه می توانند کارها را متفاوت انجام دهند. به فرزندانتان یاد دهید که ایده های خود را بر روی کاغذ بنویسد یا بصورت ذهنی اینکار را انجام دهند.

۵-کودک را به انجام فعالیت های هنری تشویق کنید. هنر شامل فعالیت هایی مانند نقاشی، مجسمه سازی، موسیقی و… است. هنر راهی است که کودکان بتوانند روی احساسات خود کار کنند، تصمیم گیری کنند و ایده های خود را بیان کنند.

۶-به فرزندتان اجازه دهید آشپزی کند. مزیت آشپزی برای کودک این است که می توانند چیزهای مختلف را لمس کنند، بو بکشند، ببینند و گوش کنند. این موجب تقویت مهارت های حرکتی و هماهنگی چشم و دست می شود.

۷-از کتابهای عکس دار و کتاب داستان استفاده کنید. خواندن بهمراه تصاویر زیبا نه تنها باعث تقویت مهارت های فکری و شناختی می شود بلکه به کودکان امکان می دهد تا تصورات خود را بالا برده و دنیای زیبایی را تخیل کنند.

حتما بخوانید: معرفی بیش از ۴۰ فعالیت سرگرم کننده برای تقویت خلاقیت کودکان

۸-سؤالات مختلف و تفکر برانگیز بپرسید. برای مثال سوالاتی مانند “به نظر تو بهترین جای دنیا کجاست؟” “تفاوت بین سگ و گربه چیست؟” “راه های حل این مشکل چیست؟” و… را بپرسید که فرزندتان فکر کند و به آنها پاسخ دهد.

۹-زمان استفاده از وسایل الکترونیکی (تلویزیون، کامپیوتر، رایانه لوحی، تلفن هوشمند، بازی های ویدئویی و غیره) را محدود کنید. پرورش تخیل کودک و فرزندپروری در عصر دیجیتال می تواند سخت باشد. تمرکز بر روی صفحه نمایش راهی غیرفعال برای آموزش کودکان است. راه حل جایگزین، ترغیب کودکان به ساخت چیزهای جدید و متفاوت است. درگیر کردن کودکان با استفاده از کل بدن و حواس پنج گانه آنها نیز ذهن شان را باز می کند.

۱۰-به فرزندتان آزادی عمل بدهید. زمان آزاد و اوقات فراغت بیشتر به کودکان این امکان را می دهد تا تصور کنند و خلاق باشند.

ready-for-gif

سعید حیدری

محقق پرشکی برتر چندین دوره پیاپی در منطقه و دارای ده ها مقاله علمی (در لینکدین سرچ بفرمایید) در معتبرترین مجلات پزشکی دنیا. سوالات خود را دقیق (وخلاصه) مطرح کنید. نهایتا تا 10 ساعت بعد با دقت کامل پاسخ خواهم داد.

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

دکمه بازگشت به بالا