آموزش بازی های مناسب و سرگرمی کودکان

مهارت حل مسئله در کودکان، اهمیت و روش آموزش

bestkid b

همزمان با رشد کودکان، فرصت های کافی برای یادگیری درباره دنیای اطرافشان پیش رویشان قرار می گیرد. در طول این روند یادگیری، کودک با مشکلاتی هم مواجه می شود. در واقع کودکان در هر سنی هر روز با چالش های مختلفی روبرو می شوند. این چالش ها ممکن است فشار همسن و سالانشان، حل یک مساله ریاضی و یا دعوا بر سر اسباب بازی باشد.

شما به عنوان والدین کودک، اغلب اوقات این امکان را ندارید که 7 روز هفته 24 ساعته به کودکتان کمک کنید راه حل مناسبی برای مشکلش پیدا کند. بنابراین باید به او کمک کنید مهارت های حل مساله را در خود پرورش بدهد تا از پس موقعیت های مختلف بربیاید. به این ترتیب وقتی کودک شما با مشکلی روبرو شود، با اعتماد به نفس از مهارت های حل مساله خود استفاده می کند و به طور مستقل و به تنهایی راه حل های خلاقانه ای برای برطرف کردن مشکل ارائه می نماید.

مطلب امروز ما به شما اهمیت آموزش مهارت های حل مساله به کودکان را یادآوری می کند و در ادامه نیز چند فعالیت مفید برای کمک به پرورش این مهارت حیاتی در کودکان در اختیارتان گذاشته می شود. با ما همراه باشید.

اهمیت مهارت حل مسئله برای کودکان

حل مسئله به روش های مختلفی به کودکان سود می رساند. این مهارت به آنها کمک می کند تا:

  • با چالش های زندگی روزمره شان مقابله کنند
  • تصمیمات موثری بگیرند
  • مهارت های دیگر مثل همکاری، تفکر انتقادی و مشارکت را هم همزمان یاد بگیرند
  • مشکلات را بدون تجزیه و حل کردنشان حل کنند
  • تفکر خلاق و متفاوتی داشته باشند
  • مستقل تر شوند

چگونه مهارت های حل مسئله را در کودکان ایجاد کنیم؟

ما اینجا چند روش مفید برای تشویق کودک شما به استفاده از مهارت های حل مسئله معرفی می کنیم:

1- مشکل را بررسی کنید

هر زمان که کودکتان با مشکلی مواجه شد، از او بخواهید آن را بپذیرد و این چالش را قبول کند. اگر راه حل های او برای حل مسئله موثر نبودند می تواند رویکردهای دیگر را امتحان کند. ین کار کودک شما را ترغیب می کند تا از زوایای مختلف به یک مسئله نگاه کند.

2- مشاوره بخواهید

گاهی اوقات ممکن است بخواهید درباره مسائل مختلف زندگی تصمیم گیری کنید. مثلا ممکن است برایتان سخت باشد که به تنهایی تصمیم بگیرید برای شام چه بپزید یا موقع رفتن به سینما چه بپوشید. از فرزندانتان بخواهید تا در گرفتن این تصمیمات ساده به شما کمک کنند. وقتی از آنها مشاوره می گیرید، بچه ها یاد می گیرند که فقط آنها نیستند که با مشکل روبرو می شوند و وقتی برای نظراتشان ارزش قائل می شوید به آنها این اعتماد به نفس را می دهید که مشکلات را به طور مستقل حل کنند.

3-نفس عمیق بکشید

یکی از اولین قدم ها برای حل موثر مسئله، حفظ آرامش است. حتی بچه ها هم وقتی خونسردی شان را از دست می دهند نمی توانند منطقی فکر کنند و احتمال اینکه تصمیم های احساسی بگیرند بیشتر می شود. بنابراین مهم است که وقتی کودک کنترل احساساتش را از دست می دهد نفس عمیق بکشد تا آرام شود. بعد از رسیدن به آرامش، آنها می توانند بهتر وضعیت را ارزیابی کنند.

4- مسئله را به صورت کلامی بیان کنید

وقتی فرزندتان احساساتش را بیان می کند و بعد از آرام شدن با مشکل دست و پنجه نرم می کند، این کار به او کمک می کند چشم انداز پیدا کند و دستیابی به راه حل های بالقوه برایش راحت تر شود.

5- برای مشکلات کودک، “پاسخ” ارائه نکنید

با اینکه تماشا کردن کودک در حالیکه با یک مشکل دست و پنجه نرم می کند مشکل است، ولی شما نباید پاسخ و راه حل صریحی را در اختیار او بگذارید. به جای اینکار، نکاتی را به او یادآوری کنید تا بتواند به تنهایی و به طور مستقل مشکلش را حل کند. به این ترتیب کودک یاد می گیرد که خودش به تنهایی راه حل های خلاقانه ای پیدا کند.

6- الگوی کودکتان باشید

بچه ها خیلی منعطف هستند و خیلی سریع هر چیزی را یاد می گیرند. پس وقتی شما با مشکلی روبرو می شوید و برایش راه حل موثری پیدا می کنید، کودکتان هم یاد می گیرد که چطور مسائل را حل کند و سعی می کند از شما الگوبرداری کند.

7- اجازه بدهید عواقب مشکل آشکار شوند

گاهی اوقات بهترین راه برای مقابله با مشکل این است که اجازه بدهیم مشکل ادامه پیدا کند. بنابراین وقتی کودکتان با مشکلی مواجه شد، بگذارید در این مشکل باقی بماند. فرض کنید فرزندتان تمام پول تو جیبی هفتگی اش را ظرف یکی دو روز خرج کرده است. در این شرایط بگذارید کل هفته را بدون پول تو جیبی بگذراند. این کار او را برای انتخاب های بهتر در آینده آماده می کند.

15 فعالیت عملی برای پرورش مهارت حل مسئله در کودکان

هیچ راهی بهتر از بازی کردن نمی تواند مهارت حل مسئله را به کودک آموزش بدهد. فعالیت هایی که در ادامه به آنها اشاره می کنیم سرگرم کننده هستند و کودکان را ملزم می کنند تا مهارت حل مسئله شان را به نمایش بگذارند.

1- پازل

یکی از بهترین فعالیت ها برای پرورش مهارت حل مسئله در کودکان، پازل بازی کردن است. پازل ها سطح سختی مختلفی دارند و شما می توانید با توجه به سن کودکتان، پازل مناسب برای او را انتخاب کنید. به او یک پازل بدهید و اجازه بدهید تا مسئله یا سئوال را تجزیه تحلیل کنند، راه های مختلفی برای حل آن پیدا کنند و در نهایت به راه حل برسند.

این فعالیت همچنین به بهبود مهارت های تفکر انتقادی ، مهارت های حرکتی درشت و هماهنگی چشم و دست هم کمک می کند.

2- جستجوی گنج

یکی دیگر از فعالیت های آموزشی که هر پدر و مادری باید آن را به فرزندانش معرفی کند، بازی جستجوی گنج است. این بازی ارزان، آسان و سرگرم کننده است و شما هم می توانید در خانه و هم در فضای باز آن را انجام بدهید. در ضمن با وسایلی که در خانه دارید هم انجام می شود و نیازی به چیز بیشتری ندارید. این بازی به کودکان یاد می دهد چطور تفکر خلاقانه و متفاوتی داشته باشند. با این فعالیت، بدون اینکه خود کودک آگاه باشد مهارت های حل مسئله را به روشی سرگرم کننده فرا می گیرد.

روابط اجتماعی در کودکان چیست؟ ۷ مهارت که حتما باید آموزش ببینند!

3- خواندن کتاب داستان

خواندن مزایای زیادی با خودش به همراه می آورد که یکی از آنها حل مسئله است. وقتی بچه ها داستان می خوانند، با شخصیت های مختلف و نقش هایی که در داستان بازی می کنند روبرو می شوند. اکثر اوقات کودکان به این نقش ها وابسته می شوند. به این ترتیب وقتی کودکتان با مشکلی روبرو شد می توانید از او بپرسید که شخصیت مورد علاقه اش چطور این مشکل را حل کرده است؟ او را تشویق کنید تا راه حل های مختلفی بیان و درباره نتایج احتمالی هر یک از آنها بحث کند.

4- کاردستی

یکی دیگر از روش های عالی برای آموزش روش های حل مسئله به کودکان، شرکت دادن آنها در روند ساخت کاردستی و کارهای هنری است. از مواد و وسایلی که در گوشه و کنار خانه تان پیدا می شود استفاده کنید. آنها را به کودکتان بدهید و اجازه بدهید تا انواع روش های خلاقانه را پیدا کنند یا اسباب بازی های خراب را تعمیر کنند. بگذارید او خودش به تنهایی و به طور مستقل کار کند و فقط وقتی که از جریان خارج شد او را راهنمایی کنید.

5- سوالات باز

پرسیدن سوالات باز، راهی عالی برای بهبود تفکر خلاق کودک و افزایش مهارت های حل مسئله او محسوب می شود. این سوالات هیچ پاسخ درست و غلطی ندارند و جوابشان فراتر از یک “نه” یا “بله” ساده است. کودک برای پاسخ دادن به این سوالات باید فکر کند. در اینجا چند نمونه از این نوع سوالات آورده شده که می توانید آنها را از کودکتان بپرسید:

  • چی سخت بود؟ چی آسون بود؟
  • چی یاد گرفتی؟
  • فکر می کنی بعدش چه اتفاقی میفته؟
  • چطوری به این راه حل رسیدی؟
  • دفعه بعد چه کاری می کنی؟

6- ماز (مسیرهای مارپیچ و پر پیچ و خم)

عبور از مسیرهای بازی پرپیچ و خم برای همه گروه های سنی سرگرم کننده و ایمن هستند. وقتی بچه ها روی پیچ و خمها کار می کند مجبور به فکر کردن می شوند. این فعالیت همچنین باعث تقویت مهارتهای حرکتی، مهارتهای مشاهده، جهت یابی و مهارت های حل مسئله می شود. شما می توانید بازی های ماز زیادی را در اینترنت پیدا کنید. هر چه کودکتان بیشتر تمرین کند، راه حل های بهتری هم برای پیدا می کند. کم کم می توانید پیچ و خم های سخت تری برای بازی کردن به او بدهید.

این ۱۸ مهارت ضروری را به کودکان تان آموزش دهید

7- معما

حل معما یکی از بازی های سرگرم کننده است که همه اعضای خانواده می توانند در آن شرکت کنند. با طرح معما می توانید ذهن کودکانتان را به وادار به تفکر کنید مخصوصا وقتی که آنها بدانند اگر برنده شوند جایزه می گیرند. به بچه ها سرنخ هایی بدهید که آنها را تشویق کند متفاوت فکر کنند و از مهارت های حل مسئله برای پیدا کردن جواب معما استفاده کنند. می توانید از این معماها هم استفاده کنید:

  • کار من از خواب بیدار کردن توئه. من این کار رو با یه آهنگ، یه صدای وزوز یا یه صدای بوق انجام میدم. بگو من چی هستم؟ (پاسخ: ساعت زنگ دار)
  • من صورت و بازو ندارم، اما دستایی دارم که با یه سرعت ثابت حرکت می کنن. من چی هستم؟ (پاسخ: ساعت)
  • من پر از پرهای نرم هستم و غیر ممکنه بدون من بخوابی. من چی ام؟ (پاسخ: بالش یا پتو)
  • از من برای شستن ماشین یا آب دادن به گل و گیاها استفاده می کنن. بگو من چی هستم؟ (پاسخ: شلنگ آب)

8- اسباب بازی های ساختنی

آجرهای لگو، آجرهای چوبی یا بلوک های اسباب بازی مخصوص بچه ها خیلی سرگرم کننده هستند. آنها را به کودکتان بدهید و از او بخواهید هر چه می خواهد با این آجرها بسازد. اسباب بازی های ساختنی به این نیاز دارند که کودک فکر کند چه چیزی می تواند با آنها بسازد و چطور باید قطعات را کنار هم بچیند. این بازی به راه حل های خلاقانه نیاز دارد تا بتوان مطمئن شد طراحی لگوها کاربردی است.

شما می توانید از کودکتان بخواهید که یک موجود با سه دست یا دو برج با یک پل پیوند دهنده بسازد. وقتی کودکتان مشغول جمع کردن تمرکز و حواسش برای ساخت این موارد است او را تماشا کنید و اجازه بدهید خودش جلو برود.

9- بازی نخ های گره خورده

یک نخ چند رنگ به بچه ها بدهید و از آنها بخواهید به شکل دایره وار بایستند. یک نفر یک کلاف نخ را از روی نخ ها رد می کند و آن را به کودک دیگر می رساند. هر بار که یکی از بچه ها کلاف نخ را می گیرد آن را به کودک دیگر می رساند و به این ترتیب یک حلقه گره خورده ایجاد می شود.

حالا چشم یکی از بچه ها را ببندید و از او بخواهید با توجه به راهنمایی های بچه های دیگر سعی کند این گره را باز کند. این فعالیت گروهی شامل کار تیمی، تمرکز، صبر، هماهنگی، تمرکز و مهارت حل مسئله برای پیدا کردن راه حل است.

10- بازی گره انسانی

این بازی در عین حال که ساده است سرگرم کننده هم هست. برای انجام این بازی به چندین کودک نیاز دارید. از بچه ها بخواهید دایره وار بایستند و دست هایشان را بالا بگیرند. بازی را با یک بازیکن شروع کنید. از او بخواهید با دست راستش دست یکی از بازیکنانی که از دور است را بگیرد و دست چپش را هم روی دست یک بازیکن دیگر بگذارد. همه بچه ها باید با هر دو دستشان دست یکی از بازیکنان که کنارشان نباشد را بگیرند.

به این ترتیب یک گره ایجاد می شود. حالا بچه ها باید سعی کنند بدون اینکه دستهای هم را رها کنند این گره را باز کنند و دوباره به شکل دایره در بیایند. وقتی همه حلقه ها باز شد بازی تمام می شود.

11- نمایش های بامزه و بداهه

برای انجام این بازی، بچه ها را به دو تیم تقسیم کنید. بعد، موقعیت های مختلف مثل مقابله با زورگویی در مدرسه یا حل و فصل دعوای خواهر و برادر را روی تکه های کاغذ بنویسید و همه آنها را در ظرفی قرار بدهید. هر کدام از بازیکن ها باید یک کاغذ را انتخاب و نوشته روی آن را اجرا کند. می توانید برای اجرای نمایش مهلت تعیین کنید.

این بازی های بداهه به بچه ها کمک می کند تا مشکل را شناسایی کنند، راه حل آن را پیدا کنند و در نهایت آن را اجرا نمایند.

ورزش در خانه کودکان (۴ راه تشویق آنها و ۱۲ فعالیت بسیار مفید)

12- نقاشی گروهی

یکی دیگر از کارهای تیمی عالی برای افزایش مهارت های حل مسئله در کودکان، نقاشی گروهی است. بچه ها را به تیم های سه نفره تقسیم کنید. هر سه بازیکن تیم یک نقش را به عهده خواهند داشت. کسی که باید نقاشی کند از مربی می خواهد که او را راهنمایی کند تا بتواند طرح را بکشد. او باید پشت به مربی و بیننده بایستد و نباید صحبت کند.

نفر بعدی در تیم، نقش مربی را به عهده دارد. او به طور شفاهی دستورالعمل های لازم را به نقاش می دهد. نفر سوم که بیننده است نیز به طرح کشیده شده نگاه می کند. او اجازه صحبت کردن ندارد و فقط می تواند از طریق اشاره با مربی ارتباط برقرار کند. وقتی بیننده از تصویر کشیده شده راضی شد شما یک برنده دارید. می توانید اجازه دهید کودکان به نوبت نقش های مختلف را بازی کنند.

13- بازی سرنخ ها

این بازی یک نوع بازی کارآگاهی موثر است که به رشد مهارت شناختی، تفکر انتقادی و حل مسئله در کودکان کمک می کند. برای شروع بازی، پنج یا شش سرنخ که با جواب اصلی مرتبط باشند را جمع کنید. می توانید این سرنخ ها را هم به شکل تصویری از اینترنت بگیرید. بعد آنها را در کیسه های مختلف قرار بدهید.

حالا قبل از اینکه کودکتان حدس بزند چه چیزی مد نظر شماست، تعیین کنید که می تواند چند سرنخ انتخاب کند؟ اگر دو مورد سرنخ می تواند بردارد، اجازه بدهید بعد از برداشتن سرنخ ها حدسش را بگوید. ببینید چه کسی می تواند سریعترین پاسخ را بدهد.

14- بازی بازمانده ها

این هم یکی دیگر از آن بازیهاست که به هیچ چیز خاصی نیاز ندارد. در این بازی شما باید سناریوهای بازی را برای بچه ها بازگو کنید و آنها هم این سناریوها را تجزیه و تحلیل و برای پیدا کردن راه حل فکر کنند.

مثلا می توانید این موقعیت را برایشان مجسم کنید: “فرض کن توی یه جزیره گیر افتادی و تا دو روز هم کسی به کمکت نمیاد. چطوری با وسایل اطرافت برای خودت پناهگاه درست می کنی؟” این کار باعث می شود آنها درباره موقعیت های مختلف فکر کنند و راه حل هایی برای بیرون رفتن از شرایط پیدا کنند.

15- بازی قرار گرفتن در وضعیت های دشوار اخلاقی

اغلب اوقات کودکان با معضلات مختلفی روبرو می شوند. این بازی ساده به بچه ها بدون اینکه خودشان باخبر شوند یاد می دهد که چطور با این معضلات کنار بیایند. روی تکه های کاغذ اتفاقات و شرایط خاصی که ممکن است پیش بیاید را بنویسید. مثلا: آقای فروشنده موقع دادن بقیه پول، اشتباهی هزار تومن اضافه به من داد. باید چه کار کنم؟ یا: من دیدم که دوستم در مدرسه به بقیه بچه ها زور میگه. یاید جلوی اونو بگیرم یا بزارم به کارش ادامه بده؟

بعد این کاغذها را در ظرفی بریزید و از بچه ها بخواهید هر بار یک کاغذ انتخاب کنند. سپس آن را با صدای بلند بخواند و بگوید که برای حل این مشکل چه راه حل خلاقانه ای به فکرش می رسد؟

حتما بخوانید: انواع مهارتهای حرکتی و ۹ روش تقویت آنها در کودک

جمع بندی

یادگیری از طریق بازی از طریق بازی یکی از بهترین راه ها برای افزایش مهارت های حل مسئله در کودکان است. با این بازی ها می توانید در نحوه تفکر، گفتگو،عملکرد و پیگیری عملکردهای کودک تفاوت زیادی ایجاد کنید. اگر وقتش را دارید، حتما با کودکتان بازی کنید چون جدای همه این مسائل، بازی کردن روش فوق العاده ای برای ایجاد پیوند میان شما و فرزندتان و رقم زدن خاطراتی خوش تا آخر عمر است.

ready-for-gif

سعید حیدری

محقق پرشکی برتر چندین دوره پیاپی در منطقه و دارای ده ها مقاله علمی (در لینکدین سرچ بفرمایید) در معتبرترین مجلات پزشکی دنیا. سوالات خود را دقیق (وخلاصه) مطرح کنید. نهایتا تا 10 ساعت بعد با دقت کامل پاسخ خواهم داد.

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

دکمه بازگشت به بالا