روانشناسی کودک با بهترین روش های روز

اضطراب در کودکان پیش دبستانی: علائم و بهترین روشهای درمان

بیشتر مردم فکر می کنند که کودکان کوچک نمی توانند اضطراب داشته باشند. آنها فکر می کنند چون کودکان تجربه زیادی در زندگی ندارند، دلیلی برای نگرانی هم نخواهند داشت. اما حقیقت بسیار متفاوت است. تقریباً ۲۰٪ از کودکان پیش دبستانی حالات اضطرابی دارند. اضطراب می تواند با افسردگی و مشکلات رفتاری و خواب مرتبط باشد. با توجه به این امر درمان بیماری در اسرع وقت اهمیت زیادی دارد. برای کسب اطلاعات بیشتر در این زمینه، با ما همراه باشید.

چه نوع اضطرابی در کودکان پیش دبستانی شایعتر است؟

  • اضطراب جدایی: کودک هنگام جدا شدن از والدین و خانواده، بسیار مضطرب و ناراحت است. از حضور در اردوگاه، بازیهای گروهی یا رفتن به اردو امتناع می ورزد. کودکان مبتلا به اضراب جدایی نگران هستند که پس از جدا شدن از عزیزانشان، اتفاقات بدی برای خود یا آنها رخ خواهد داد.
  • اضطراب اجتماعی: شامل ترس شدید از موقعیت های اجتماعی است. کودک در اطراف دیگران بسیار مضطرب و هشیار است و ممکن است نگران قضاوت یا تحقیر از سوی آنها باشد.
  • فوبیای ویژه(هراس های ویژه): فوبیا یا هراس، ترس شدید و غیرمنطقی است که بر اثر یک وضعیت خاص یا چیزهایی مانند رعد و برق ایجاد می شود. این ترس باعث پریشانی شدید می شود و می تواند کودکان را از شرکت در فعالیت های روزمره عادی باز دارد.

حتما بخوانید: علایم و راههای جدید درمان اضطراب های خفیف و شدید در کودکان کدامند؟

علائم شایع اضطراب در کودکان

برای پی بردن به اضطراب کودکان، به وجود علایم زیر در آنها دقت نمایید.

علائم جسمی اضطراب در کودکان:

  • بدون بیماری یا علل پزشکی خاص، از سردرد یا دل درد شکایت می کنند.
  • از خوردن میان وعده یا ناهار در مهد کودک یا مدرسه خودداری می کنند.
  • بجز حمام خانه، حاضر نیستند در جای دیگری به حمام بروند.
  • این کودکان بی قرار، ناراحت، بیش فعال یا پریشان هستند. (حتی بدون داشتن اضطراب)
  • لرزش یا تعریق شدیدی در شرایط خاص دارند.
  • به طور مداوم تنش عضلات دارند.
  • در خوابیدن یا بخواب رفتن مشکل دارند.

علائم عاطفی اضطراب در کودکان:

  • زیاد گریه می کنند.
  • بسیار حساس هستند.
  • بدون هیچ دلیل روشن و مشخص، عصبانی یا پریشان می شوند.
  • از انجام اشتباهات، حتی جزئی می ترسند.
  • حملات هراس دارد (یا از داشتن حملات هراس می ترسد).
  • در مورد چیزهایی که در آینده بسیار دور اتفاق می افتد، نگران هستند. مانند نگرانی در مورد شروع مدارس در سال آینده.
  • در هنگام شرکت در جمع (در مهد کودک، مدرسه، خانه اقوام و غیره) نگران هستند یا می ترسند.
  • در مورد از دست دادن پدر و مادر یا عزیزانشان کابوس های مکرر دارند.

علائم رفتاری اضطراب در کودکان

  • به طور مداوم در مورد عواقب اتفاقات سوال می کنند. (مثلا “اگر زمین لرزه اتفاق بیفتد چه می شود؟”)
  • از پیوستن به جمع های بازی اجتناب می کنند.
  • وقتی انتظار می رود که با دیگران همکاری کنند، سکوت می کنند یا خود را کنار می کشند.
  • از رفتن به مدرسه امتناع می ورزند.
  • در هنگام نهار یا استراحت در خانه تنها می مانند.
  • ازشرکت در موقعیت های اجتماعی با بچه های دیگر مانند مهمانی های تولد یا فعالیت های خارج از خانه، امتناع می ورزند.
  • به طور مداوم به دنبال تأیید والدین و مراقبان، معلمان و دوستانشان هستند.
  • می گوید: “من نمی توانم این کار را انجام دهم!” بدون اینکه دلیل مشخصی داشته باشند.
  • غالبا بداخلاق هستند و اوقت تلخی می کنند.

حتما بخوانید: آموزش گام به گام و تصویری الفبای فارسی به کودکان پیش دبستانی +فیلم

مدیریت اضطراب در کودکان پیش دبستانی

اگر فرزند شما مشکل اضطراب دارد، کارهای بسیاری وجود دارد که می توانید برای کمک به او انجام دهید. برخی از این موارد عبارتنداز:

  • با فرزندتان خداحافظی کنید. شما فرزندتان را به مهدکودک آورده اید و اکنون زمان آن رسیده است که با او خداحافظی کنید. خداحافظی کردن با کودک اهمیت زیادی دارد و به او آرامش می دهد. کودکتان را در آغوش بگیرید و او را ببوسید. به او بگویید که به زودی بر خواهید گشت و سپس از در بیرون بروید.
  • به معلم فرزندتان اعتماد کنید. معلمان مهدکودک و پیش دبستانی، بچه ها را می شناسند و با روحیات آنها آشنا هستند. آنها قبلاً این کار را انجام داده اند و روش ها و ترفندهای بسیاری دارند تا به آرام کردن آنها کمک کنند.
  • اعتماد بنفس فرزندتان را تقویت کنید. بچه های مضطرب اغلب نگران اشتباه های خود هستند یا اعتمادبنفس کافی ندارند. این می تواند باعث شود که آنها از موقعیت ها یا فعالیت ها اجتناب کنند. به کودکتان تأکید کنید که چیزهای جدیدی را امتحان کند و از موفقیت یا شکست، لذت ببرد.
  • با مشکل روبرو شوید. بهترین راه کنترل اضطراب جدایی در کودکان پیش دبستانی، فقط رویارویی با آن است. واقعیت این است که اکثر بچه ها در عرض چند دقیقه پس از خروج والدینشان، همه چیز را حل و فصل و فراموش می کنند. پس از آن در طی روزها (بعضی اوقات هفته ها)، خداحافظی اشک آور پایان می یابد.
  • تغییراتی را امتحان کنید. بچه ها اغلب با افراد دیگر (غیر از والدین خود) بهتر رفتار می کنند. اگر یک خویشاوند نزدیک، پدربزرگ یا مادربزرگی دارید که کودک او را دوست دارد، اجازه دهید آنها چند روز را در کنار هم بگذرانند. بعد از آن ببینید آیا تغییری در رفتار فرزند شما ایجاد شده است یا خیر.
  • درمورد چیزهای ترسناک پیشگام باشید. بسیاری از بچه ها نگران مرگ، جنگ، تروریسم یا چیزهایی هستند که در خبرها می بینند. این واقعاً طبیعی است. در مورد ترس هایش با او صحبت کنید و به هر گونه سوال صادقانه پاسخ دهید. واقعیت ها را پنهان نکنید و سعی کنید با او رو راست باشید.
  • هرگز اجازه ندهید فرزندتان متوجه ترس و اضطراب شما شود. به فرزندتان اجازه ندهید که به ترس و ناراحتی شما پی ببرد. لبخند بزنید، به او بگویید که در مهدکودک یا مدرسه چقد خوش می گذرد و میتواند با دوستان جدیدی که پیدا می کند بازی کند. پس از جدا شدن، اگر ناراحت یا مضطرب هستید، با همسر یا دوست نزدیکتان تماس بگیرید و در مورد ناراحتی خود با او صحبت کنید.
  • برای رفتن به دنبال فرزندتان دیر نکنید! هر کسی دنبال کودک می رود (شما یا هر فرد دیگری) باید سر وقت و حتی زودتر در آنجا حضور داشته باشد. اگر دیر کردید، اضطراب فرزندتان بیشتر می شود و شرایط را برای دفعه ی بعد سختتر می کند.
  • برنامه ی خواب را تنظیم کنید و آن را ادامه دهید. مطمئن شوید که کودک قبل از خاموش شدن چراغ ها، وقت کافی برای حمام کردن، شنیدن داستان و لحظه های آرام دارد. قبل از خواب از بحث و جدال جلوگیری کنید تا او احساس آرامش کند.
  • به کودکتان یاد دهید با ترس هایش مقابله کند. فقط به فرزندتان یاد دهید که چگونه بر احساساتش غلبه کند. به او بگویید وقتی اضطراب یا استرس دارد، چطور می تواند با اوضاع کنار بیاید. مثلا بگویید “این کمی ترسناک به نظر می رسد، اما تو می توانی این کار را انجام دهی”.
  • از معلم کمک بگیرید. احتمالاً سوالات زیادی در مورد غلبه بر این مشکل دارید. می توانید از تجربیات کسی که قبلاً این کار را کرده است استفاده کنید. معلم پیش دبستانی فرزند شما احتمالاً تجربیاتی در این زمینه دارد و می تواند در مورد نحوه ی برخورد با فرزندتان چیزهای زیادی به شما یاد دهد. در صورت امکان بدون حضور فرزندتان، با او وقت ملاقات بگذارید.
  • برای برگشت اضطراب جدایی، خود را آماده کنید. درست هنگامی که فکر می کنید بالاخره اضطراب جدایی به پایان رسیده است، تعطیلات مدرسه شروع می شود یا بیماریی پیش می آید که کودک شما را برای چند روز در خانه نگه می دارد. پس از مدتی دوری از مدرسه، بازگشت این اضطراب کاملاً طبیعی است.
  • به کودکتان چیزی بدهید که مشتاقانه منتظر او است. در صورت امکان، با برنامه ریزی قبلی، افرادی را در جمع های بازی با کودک قرار دهید که آنها را می شناسد و دوست دارد (مثلا خواهر برادر خود یا بچه های یکی از خویشاوندان). اگر فرزند شما به مهد کودک می آید و شخصی را می بیند که او را می شناسد، احتمالاً به آرامش می رسد.
  • صادق باشید. با فرزند خود در مورد احساسات و نگرانی هایش صحبت کنید. از کودک بپرسید که چه چیزی باعث ناراحتی او در زمان جدایی می شود. داستان هایی در مورد ترس های زمان کودکی خود و روش های مقابله با آن، برایش تعریف کنید. در مورد دلایل رفتن کودکان به مهدکودک و مدرسه حرف بزنید. به او بگویید که در آنجا دوستان و سرگرمی های زیادی خواهد داشت. نگرانی ها و ترس های فرزندتان را کوچک و بی اهمیت جلوه ندهید.
  • به فرزندتان کمک کنید تا تکالیف خود را انجام دهد. قبل از شروع دوره پیش دبستانی، در مورد مراحل مدرسه با کودک خود صحبت کنید و او را برای آنچه اتفاق می افتد آماده کنید. از مدرسه دیدن کنید، سوار اتوبوس شوید و حتی چند کتاب بخوانید که در مورد مهد کودک و کارهایی ست که در آنجا انجام خواهد داد. دانستن، قدرت است و هرچه فرزند شما از اطلاعات بیشتری برخوردار باشد، احساس قدرت بیشتری می کند.
  • به تلاش های فرزندتان پاداش دهید. درست مانند خانه، هر تلاش خوب (یا گامی کوچک در جهت درست) شایسته ستایش است.

حتما بخوانید: ۷ تا از بهترین و جدیدترین قصه های آموزنده و جذاب برای کودکان پیش دبستانی

چه زمانی کودک نیاز به حمایت بیشتری دارد؟

بروز ترس و اضطراب در کودکان، به ویژه هنگامی که در موقعیت ها و تجربیات جدیدی قرار می گیرند، شایع است. بیشتر کودکان بتدریج یاد می گیرند که با ترس ها و نگرانی های مختلف کنار بیایند.

با این حال در موارد زیر ممکن است کودکان به حمایت بیشتری نیاز داشته باشند:

  • آنها بیش از سایر کودکان هم سن خود احساس اضطراب می کنند.
  • اضطراب مانع از آن می شود که آنها در فعالیت های جمعی مدرسه یا اجتماعی شرکت کنند.
  • اضطراب در توانایی آنها در انجام کارهایی که کودکان دیگر هم سنشان انجام می دهند، دخالت دارد.
  • ترس ها و نگرانی های آنها با مسائل زندگی شان متناسب نیست.

اگر ترس های کودک تأثیر جدی بر زندگی او گذاشته و هیچ یک از این روشها به کاهش اضطرابش کمک نمی کند، ممکن است وقت آن رسیده باشد که با پزشک یا روانشناس صحبت کنید.

حتما بخوانید: ۲۰ نکته مهم تربیتی مجله parents برای والدینی که فرزند پیش دبستانی دارند!

پزشک یا روانشناس می تواند یک برنامه درمانی مانند مشاوره را به شما پیشنهاد دهند و روند بهبودی را تسریع بخشد.

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

دکمه بازگشت به بالا