روانشناسی کودک با بهترین روش های روز

اختلالات یادگیری ریاضی در بین کودکان: بهترین روشهای درمان (تحقیقات جدید)

bestkid b

بطور کلی اختلالات یادگیری در ریاضی معمولا جزء اختلالات یادگیری قرار می گیرند، اما کودکانی که دارای این اختلال هستند، به ندرت برای ارزیابی نزد متخصص ارجاع می شوند. در بسیاری از مدارس، خدمات ویژه آموزش و پرورش منحصراً برای ناتوانی در خواندن (نارساخوانی) ارائه می شود. از این میان تعداد کمی از کودکان مبتلا به اختلالات یادگیری (LD)، از نظر اختلال یادگیری در ریاضیات نیز ارزیابی می شوند.

این بی توجهی ممکن است والدین و معلمان را به این باور برساند که اختلال یادگیری در ریاضی زیاد رایج نیست یا شاید خیلی جدی نباشد. با این حال، تقریباً ۶٪ کودکان مدرسه ای دارای اختلال یادگیری در ریاضی هستند. در بین دانش آموزانی که به عنوان کودکان مبتلا به اختلالات یادگیری طبقه بندی می شوند، مشکلات ریاضی به اندازه مشکل در خواندن فراگیر است.

این بدان معنا نیست که همه ی کودکان مبتلا به اختلال یادگیری، به اختلال یادگیری در ریاضی هم مبتلا هستند، بلکه به این معنی است که اختلال یادگیری در ریاضی گسترده است و نیاز به توجه و پیگیری دارد.

بزرگسالانی که این اختلال را دارند، معتقدند که اختلال یادگیری در ریاضی می تواند بر زندگی افراد تاثیر گذار باشد. ناتوانی در یادگیری ریاضیات در طی سالهای تحصیل و پس از آن در بزرگسالی، می تواند به طور جدی در زندگی روزمره و نیز در چشم انداز حرفه ای افراد اثر داشته باشد. در دنیای امروزی، دانش ریاضیات، استدلال و کسب مهارتها کم اهمیت تر از توانایی خواندن نیستند.

عدم توانایی در یادگیری و درک ریاضیات، از علایم اختلال یادگیری در ریاضی است. این اختلال بر توانایی فرد در درک اعداد و یادگیری روابط ریاضی اثر می گذارد.

افراد دارای این نوع ناتوانی، در یادگیری مهارت های محاسبه ریاضی و درک اعداد و قواعد ریاضی مشکل دارند.

اختلال یادگیری در ریاضیات چیست؟

اختلال یادگیری در ریاضی یا dyscalculia، اصطلاح گسترده ای برای مشکل در یادگیری ریاضیات است. این شامل انواع مشکلات ریاضی از عدم توانایی در درک معنی اعداد گرفته تا عدم توانایی در استفاده از اصول ریاضی برای حل مسایل است که باعث ایجاد مشکلات قابل توجهی در زمینه های تحصیلی یا فعالیت های روزانه می شود.

علل اختلال یادگیری در ریاضیات چیست؟

ریشه ی ناتوانی های یادگیری در مهارت های ریاضی، احتمالاً مشکل در پردازش زبان و مهارت های استدلال در مغز است. شواهد نشان می دهد که بسیاری از اختلالات یادگیری ازجمله اختلال یادگیری در ریاضی ممکن است ارثی باشند.

ناتوانی های یادگیری در ریاضیات فقط نتیجه مشکلات زبان بیانگر یا گیرنده، مشکلات بینایی یا شنوایی یا هماهنگی دست و چشم نیست.

تحقیقات نشان می دهد که اختلالات رشدی اغلب بهمراه هم ایجاد می شوند. بنابراین اگر کودک شما مبتلا به اوتیسم، اختلال کم توجهی- بیش فعالی یا اختلال نارساخوانی (اختلال خواندن) است، ممکن است دچار اختلال یادگیری در ریاضی نیز بشود.

تحقیقات اخیر به بررسی ارتباط بین اختلال یادگیری در ریاضی و سایر اختلالات رشدی در کودکان دبستانی پرداخته است. نتایج این تحقیقات نشان داد که ۸۱٪ کودکانی که اختلال یادگیری در ریاضی داشتند، از قبل به اختلال دیگری نیز مبتلا بودند.

همچنین نشان داده شد که تعداد پسران و دختران مبتلا به اختلال یادگیری در ریاضی یکسان است. این با سایر اختلالاتی که در بین پسران بیشتر رایج است متفاوت است. علاوه بر این نتایج مطالعات نشان داد که نارساخوانی در پسرها، دو برابر بیشتر از دخترها است.

علائم اختلال یادگیری در ریاضی چیست؟

شش طبقه بندی مختلف برای این اختلال مشخص شده است. دانش آموزان مبتلا به اختلال یادگیری در ریاضی، با مشکلات زیر مواجه هستند:

۱- اختلال ریاضی کلامی: اختلال در نامگذاری مقادیر خاص است، به عنوان مثال عدم توانایی در درک “سه عدد پرتقال”. این مشکل را فقدان درک عدد یا مشکل در درک کمیت نیز می نامد.

۲- اختلال ریاضی تمرینی: در چنین مواردی کودک برای تشخیص برخی موارد دچار اختلال می شود. به عنوان مثال او قادر نیست چوب ها را به ترتیب اندازه هایشان ردیف کند.

۳- اختلال ریاضی ایدئولوژیکی: اختلال در درک مفاهیم و روابط ریاضی و حساب است.

۴- اختلال ریاضی لغوی: عدم توانایی در خواندن علائم ریاضی، مانند علائم عملیاتی (+ ، – ، <،> و غیره) و اعداد است.

۵- اختلال ریاضی گرافیکی: عدم توانایی در نوشتن نمادهای ریاضی مانند علائم عملیاتی (+ ، – ، <،> و غیره) و اعداد است.

۶- اختلال ریاضی عملیاتی: عدم توانایی در انجام محاسبات ریاضی و عملیاتی است.

اختلال یادگیری در ریاضی، علایم و نشانه هایی دارد که به تشخیص بهتر آن کمک می کند. در زیر برخی از این علایم بیان شده است.

علائم اولیه اختلال یادگیری در ریاضی

  • اضطراب کودک برای کلاس های ریاضی یا معلمان ریاضی
  • ناتوانی در تشخیص درست بودن یا نبودن پاسخ ها
  • انجام محاسبات ریاضی با سرعت آهسته
  • استفاده از انگشتان دست برای محاسبه راه حل های ریاضی (بطوریکه همسالان کودک مدتهاست این روش را کنار گذاشته اند)
  • عدم توانایی در تکرار و بخاطر سپردن مفاهیم ریاضی
  • مشکل در پیوند دادن اعداد و نمادها به مقادیر و جهت ها
  • عدم توانایی در شمردن پول یا درک حساب های مالی
  • عدم توانایی از استفاده از ساعت های آنالوگ
  • ناتوانی در مرتب سازی سریع اعداد از راست از چپ
  • ناتوانی در شناخت الگوها و ترتیب بندی اعداد
  • صرف مدت زمان طولانی برای انجام تکالیف و نگرفتن نتیجه ی مطلوب

تشخیص اختلال یادگیری در ریاضی چگونه انجام می شود؟

اختلال یادگیری ریاضی هیچ نشانگر بیولوژیکی یا کیفی ندارد. این اختلال با استفاده از آزمایش خون یا اسکن مغزی قابل تشخیص نیست. محققان هنوز در مورد شدت این اختلال و عامل ایجاد کننده ی آن، اختلاف نظر دارند.

تشخیص اختلال یادگیری ریاضی بجای مراجعه به پزشک، می تواند در مدرسه انجام شود. با صحبت کردن با معلم فرزندتان شروع کنید. او می تواند به شما بگوید کودک شما در ریاضی چگونه است و در چه سطحی قرار دارد. همچنین می تواند عملکرد او را با همسالان خود مقایسه کند. اگر معلم فرزند شما با اختلال یادگیری در ریاضی آشنایی ندارد، ناراحت نشوید.

چون این اختلال به خوبی شناخته یا درک نشده است و بسیاری از معلمان علائم آن را نمی شناسند. آنها ممکن است مشکلات مربوط به ریاضیات را هوش و استعداد کودک یا گاهی اوقات فقط به تنبلی نسبت دهند. تا زمانی که توانایی های ریاضی فرزند شما توسط معلم یا یک متخصص یادگیری ارزیابی نشده است، تسلیم نشوید.

برخی مدارس و مراکز تست خصوصی برای تعیین اختلال یادگیری در ریاضی از رویکردهای مختلفی استفاده می کنند. هر تست، توانایی ریاضی کودک و مهارت های او را با سایر کودکان هم سن مقایسه می کند. هر کودک مبتلا به اختلال یادگیری در ریاضی دارای نقاط قوت و ضعف مختلفی است.

یک متخصص ذیصلاح این مسئله را تشخیص داده و ترکیبی از آزمایشات را برای شناسایی نقاط ضعف کودک استفاده می کند. آزمایشات متداول تشخیص اختلال یادگیری در ریاضی شامل موارد زیر است:

  • شمارش: اگرچه شمارش اعداد به نظر ساده است، اما یکی از مهمترین بخش های تست اختلال یادگیری ریاضی است. در این تست از فرزند شما خواسته می شود که شمارش معکوس، شمارش نقاط یا سایر تمرین های ساده را انجام دهد تا مشخص شود که چگونه با اعداد ارتباط برقرار می کند و آنها را گروه بندی می کند. یکی از نسخه های رایج این تست، آزمون نوروسایکولوژیکی محاسبه و پردازش عددی کودکان یا NUCALC نامیده می شود.
  • رسم اشکال: مهارت های بصری-فضایی نقش بسیار مهمی در ریاضیات دارند و کپی کردن شکل ها یا ترسیم آنها از حفظ، روش خوبی برای اندازه گیری توانایی های کودک در این زمینه است. اگر کودک نمی تواند که ذوزنقه یا هر شکل دیگری را از حفظ بکشد، یا وقتی نمی تواند یک شکل شناخته شده را تشخیص دهد، کمبودهای دیداری و فضایی ممکن است بر توانایی او در یادگیری مهارتهای معمول ریاضی تأثیر بگذارد.
  • مشاهده در کلاس: اکثر متخصصان تشخیصی می خواهند کودک شما در “محیط واقعی” مثلا کلاس درس، با ریاضی تعامل داشته باشد و او را از این طریق مورد ارزیابی قرار دهند. در مورد شرکت در کلاس و فراهم آوردن چنین محیطی، با مدیر مدرسه فرزندتان صحبت کنید.

چرا تشخیص اختلال یادگیری در ریاضی اهمیت دارد؟

تشخیص زودهنگام این اختلال از اهمیت ویژه ای برخوردار است، زیرا عدم یادگیری اصول ریاضیات، آموزش مباحث بعدی را برای دانش آموزان دشوار می کند. این می تواند به سرخوردگی و نگرش منفی نسبت به ریاضیات و همچنین به طور کلی مدرسه منجر شود.

تشخیص رسمی و دقیق این اختلال ممکن است مدت زمان زیادی طول بکشد. شما می توانید با تمرین برخی مفاهیم و قواعد اساسی به فرزندتان کمک کنید.

چگونه می توان به کودک مبتلا به اختلال یادگیری در ریاضی کمک کرد؟

هیچ درمانی برای اختلال یادگیری در ریاضی وجود ندارد و هیچ روش دیگری با اثربخشی اثبات شده و ۱۰۰٪ تضمینی موجود نیست. با این حال، این به این معنا نیست که هیچ کاری برای کمک به این افراد نمی توان انجام داد.

اصل اساسی در کمک به کودک مبتلا به اختلال یادگیری ریاضی، کار با کودک برای تعیین نقاط قوت او است. شما می توانید با تمرین های روزانه، نقاط ضعف و قوت کودک را بیابید و برروی پرورش نقاط قوت او تمرکز کنید.

شما می توانید با فرزندتان روی شمارش اعداد کار کنید. اگر یادگیری برای او سخت است، سعی کنید روی اعداد اولیه تمرکز کنید. آنها را ترغیب کنید تا برای بهبود شمارش خود، با اعداد بازی کنند و آنها را درک کنند. به عنوان مثال، تشخیص اینکه عدد چهار یکی بیشتر از سه است و یکی کمتر از پنج است را با بازی به او یاد دهید. از چیزهایی استفاده کنید که بتوانند آنها را لمس، احساس و مشاهده کنند زیرا کودکان مبتلا به اختلال یادگیری در ریاضی معمولاً یادگیری را با استفاده از بازی و ریاضی، بهتر درک می کنند.

در اینجا چند ایده دیگر آورده شده است:

  • دو مجموعه از اشکال را در یک جدول روبروی هم قرار دهید. برای مثال ۳ گل را در یک ردیف جدول و ۷ گل را در ردیف مقابل بگذارید. از فرزندتان بپرسید که کدام ردیف گل بیشتری دارد؟ و کدام یک کمتر است؟ آموزش کودک از این راه می تواند مهارت های تخمین و تشخیص او را بهبود ببخشد.
  • یک مربع رسم کنید و چهار شکل (مثلا گل یا هر چیز دیگر) درون آن بکشید. از فرزندتان بپرسید که چند گل داخل مربع می بیند؟ سپس روی دو تا از آنها دست گذارید و دوباره سوال کنید که حال چند گل می بیند؟ و دوباره این سوال را با مخفی کردن ۳ گل ادامه دهید. به این ترتیب می توانید مهارت های شمارش فرزندتان را تقویت کنید.
  • شمارش را از جلو و عقب تمرین کنید. کودکان مبتلا به اختلال یادگیری ریاضی معمولا در شمارش عقب و جلو اعداد به خصوص چند عدد متوالی مشکل دارند. برای بهبود این توانایی، چند عدد بنویسید و از او بخواهید این اعداد را از اول به آخر و آخر به اول مرتب کند.
  • بردن کودک به خرید و یاد دادن شمارش پول، می تواند کمک بزرگی برای او باشد. از فرزندتان بخواهید در شمارش پول ها و پرداخت وجه به شما کمک کند. برای مثال هنگام خرید یک بستنی ۱۰ هزار تومانی، به کودک بگویید که یک ۵ هزار تومانی، ۲ عدد دوهزار تومانی و ۱ هزار تومانی به فروشنده تحویل دهد.

تصورات غلط

افراد دارای ناتوانی در یادگیری ازجمله اختلال یادگیری در ریاضی، در معرض بی توجهی قرار دارند. توانایی های این افراد اغلب بی اهمیت و ناچیز شمرده می شود. با این حال آنها توانایی هایی برای یادگیری دارند که قابل مقایسه با (یا حتی بالاتر از) همسالانشان است. بعبارت دیگر، نقاط قوت بسیاری در این افراد دیده می شود.

دانش آموزان دارای ناتوانی در یادگیری، مهارت های خلاقانه ای برای حل برخی مسائل دارند و می توانند با آموزش های ویژه، به مراحل خوبی دست پیدا کنند.

ready-for-gif

سعید حیدری

محقق پرشکی برتر چندین دوره پیاپی در منطقه و دارای ده ها مقاله علمی (در لینکدین سرچ بفرمایید) در معتبرترین مجلات پزشکی دنیا. سوالات خود را دقیق (وخلاصه) مطرح کنید. نهایتا تا 10 ساعت بعد با دقت کامل پاسخ خواهم داد.

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

دکمه بازگشت به بالا