سلامت کودکان

روش انجام گفتاردرمانی در منزل (و نکاتی برای والدین)

bestkid b

بسیاری از کودکان می توانند صحبت کنند، اما در مکالمه روان نیستند. این کودکان با شکستن کلمات یا هجاها نمی توانند افکار و احساسات خود را با یک جمله ی کامل بیان کنند. بعبارت دیگر ممکن است گفتار واضحی نداشته باشند یا لکنت زبان داشته باشند. چنین مشکلاتی مانعی برای برقراری ارتباطات کودک است و در برخی موارد می تواند عزت نفس او را از بین ببرد.

این مشکلات را می توان از طریق گفتاردرمانی برطرف کرد. در این پست یاد می گیرید که چگونه در خانه، مشکلات تکلم فرزندانتان را برطرف کنید و مهارت های گفتاری آنها را بهبود ببخشید.

گفتاردرمانی چیست؟

گفتاردرمانی یک روش مداخلات زبانی است که بر بهبود گفتار کودک و توانایی او در تشخیص گفتار کمک می کند و در عین حال بر مشکلاتی مانند فن بیان ضعیف، تکرار صداها، کلمه ها یا عبارات و اختلالات واجی و صوتی غلبه می نماید.

گفتاردرمانی به کودک کمک می کند تا افکار خود را از طریق ارتباطات کلامی و غیرکلامی بهبود بخشد. این تکنیک بر موارد زیر تمرکز می کند:

  • بهبود فن بیان و روان شدن در ایجاد اصوات، کلمات و جملات. کودکان مبتلا به مشکلات گفتاری در بیان کلمات و برقراری مکالمات روان، مشکل دارند. گفتاردرمانی تلاش دارد تا بر روی این مشکلات کار کند و به بیان بهتر کلمات کمک نماید.
  • تنظیم صدای گفتار. اغلب بچه هایی که مشکل گفتاری دارند با صدای کم یا زیاد صحبت می کنند. گفتار درمانی به کودکان کمک می کند تا کلمات را بصورت واضح بیان کنند و گام صدای خود را تنظیم نمایند.
  • تقویت زبان از طریق تصاویر، نشانه ها و فرم های نوشتاری. انتقال پیام به دیگران از طریق کلمات، جملات و نوشتن برای کودکانی که از اختلالات گفتاری رنج می برند، دشوار است. این کودکان برای استفاده صحیح از دستور زبان و قالب بندی کلمات در یک جمله و توصیف حوادث هم مشکل دارند. گفتاردرمانی بر روی رفع این مشکلات تمرکز می کند.

همه ی کودکان به درمان نیاز ندارند چون به طور کلی کودکان تمایلی به صحبت بی وقفه ندارند و درک چیزهایی که می گویند، برای دیگران دشوار است. اما از کجا بفهمیم که فرزندمان به گفتار درمانی نیاز دارد یا نه؟ در این قسمت به این سوال پاسخ داده شده است.

حرف زدن بچه از چه سنی شروع و در هر سن چه توانایی گفتاری دارد؟

از کجا بفهمم که فرزندم به گفتاردرمانی نیاز دارد؟

در صورت نیاز به گفتاردرمانی، ابتدا باید سطح مشکل را درک کنید. معیارهای زیر نشاندهنده ی نیاز کودک به گفتار درمانی است:

۱- کودک شما نیاز به گفتاردرمانی دارد اگر:

  • درک گفتار کودک به دلیل عدم وضوح، دشوار است.
  • کودک برای ادای کلمات یا بیان افکار خود، مشکل دارد.
  • گفتار کودک به دلیل داشتن لکنت، تکرار و طولانی بودن، روان نیست.
  • کودک بجای گفتن جملات ۳ تا ۴ کلمه ای، فقط جملات ۲ تا ۳ کلمه ای (فقط یک یا دو کلمه مانند مامان یا بابا) را بیان می کند.
  • کودک در برقراری مهارت های اجتماعی مانند دوست یابی، ارتباط مستقیم، یادگیری مهارت های بازی و تعامل با دیگران پیشرفت نمی کند.

۲- گاهی اوقات ممکن است کودک لغات را بصورت کامل تلفظ کند اما برای تقویت مهارت های عملی جهت برقراری مکالمات در سناریوهای اجتماعی، یافتن دوستان جدید یا درخواست های ساده از افراد، به گفتاردرمانی نیاز داشته باشند.

۳- کودک ممکن است به علت ناتوانی ها، یا ابتلا به بیماری هایی مانند اوتیسم یا اختلال شنوایی به گفتار درمانی احتیاج داشته باشد زیرا این اختلالات، بر توانایی برقراری ارتباط تأثیر می گذارد.

در موارد فوق با یک آسیب شناس گفتار و زبان (SLP) مشورت کنید. آسیب شناسان معمولاً خدمات را برای این بچه ها در سنین کودکی شروع می کنند و تا سال های مدرسه ادامه می دهند.

۷ علت اصلی دیر حرف زدن کودکان +نکات مهم و کاربردی

حتی اگر فرزندتان را به مراکز گفتار درمانی هم میبرید، باز هم نباید اهمیت تمرین در خانه را دست کم بگیرید چون والدین نقش مهمی در تقویت مهارت های گفتار و زبان فرزندان دارند.

اگر گفتار کودک به تاخیر افتاده است، اولین قدم سنجش شنوایی کودک است. شما باید اطمینان حاصل کنید که تاخیر در تکلم، به دلیل مشکلات شنوایی رخ نداده است. شنوایی کودک را می توان در خانه هم مورد ارزیابی قرار داد. به اینصورت که باید واکنش کودک به صداهای بلند و یا توجه او به سمت موسیقی یا صدای تلویزیون را بررسی کرد.

نکاتی برای تمرین گفتاردرمانی در خانه

روز کودکان، با بیدار شدن آنها توسط مادر یا پدر شروع می شود. تمرینات ساده گفتار درمانی می تواند از همان لحظه ای که کودک چشم خود را باز می کند، شروع شود.

والدینی که کودک را صبح ها بیدار می کنند باید ملایم باشند و در زمان بیدار کردن او، پرخاشگری نکنند. کودک بدخلق، چیزهای زیادی در طول روز یاد نمی گیرد.

۱-تمرینات گفتار درمانی در زمان بیدار شدن از خواب

مادر یا پدر می توانند روز کودک را با یک مکالمه ساده شروع کنند. مکالمه باید کودک را درگیر کند و او را ترغیب به پاسخ دادن کند. هر چه فرزندتان را بیشتر درگیر مکالمه کنید، سریعتر در گفتار مسلط می شود. ابتدا با “صبح بخیر” شروع کنید و اطمینان حاصل کنید که کودک پاسخ می دهد. اگر کودک پاسخی نداد، با او صحبت کنید و او را ترغیب به حرف زدن کنید. مکالمه را با سوالاتی مانند “آیا خوب خوابیدی؟” و “آیا در طول شب راحت بودی؟” ادامه دهید. در صورت اشتباه در تلفظ، به آرامی از کودک بخواهید که جملات خود را تکرار کند. این بخشی از تمرینات گفتاردرمانی است که می توان به راحتی در خانه انجام داد.

۲-تمرین گفتاردرمانی در حمام

گفتاردرمانی در حمام می تواند با جملات کوچک و ساده ای انجام شود مثلا “امروز باید به حمام بروی”. مکالمات انجام شده، به سطح آموزش کودک بستگی دارد. اگر کودک در سطوح ابتدایی قرار دارد، ابتدا با جملاتی مانند “لباس هایت را در بیاور” شروع کنید. والدین برای دادن آموزش های ابتدایی، می توانند از تصاویر استفاده کنند مثلا تصویری از کودکی که حین حمام کردن، لخت شده است. یا کودکی که در حال در آوردن لباس های خود است. والدین برای تأثیر بهتر باید از مکالمه و تصاویر، در کنار هم استفاده کنند. صحبت و مکالمه با کودک، بخش مهمی از تمرینات گفتاردرمانی است.

کودک را به طور مداوم درگیر مکالمه کنید مثلا “دندان هایت را مسواک بزن” یا “خمیر دندان را سر جایش بگذار”

درمان اختلال یادگیری کودکان با ۱۲ روش علمی جدید

ادامه ی صحبت و برقراری مکالمه با کودک، بسیار مهم است. اطمینان حاصل کنید که کودک پاسخ می دهد و در مکالمه شرکت می کند. جملات ساده ای مانند موارد زیر را استفاده کنید:

  • حالا وقت لباس پوشیدن است
  • امروز دوست داری کدام پیراهنت را بپوشی؟
  • نباید این لباست را بپوشی چون کثیف شده
  • دوست داری کدام کفش را بپوشی؟

گفتگو در میز صبحانه می تواند با پرسیدن سوالاتی مانند “تخم مرغ دوست داری؟” یا “مربا می خواهی یا عسل؟” شروع شود.

۳-کودک را به فکر کردن وادار کنید و جمله بسازید

همه چیز را در اختیار کودک قرار ندهید و چیزی را عمداً کنار بگذارید. مثلا مربا را جلوی کودک بگذارید و قاشق را بردارید و به این ترتیب کودک را مجبور کنید آن را درخواست کند.

تمرینات گفتاردرمانی شامل توسعه مهارت های شناختی یا عملکرد شناختی هم هست. عملکرد شناختی یک مهارت مغزی است که شامل انجام کارهای ساده تا پیچیده است.

همچنین درباره کارهایی که کودک قصد دارد در مدرسه انجام دهد، بحث و گفتگو کنید. بچه ها از صحبت کردن در مورد فعالیت ها و بازی های مدرسه هیجان زده می شوند. از کودک در مورد دوستانش سوال کنید. کودک را تا جایی که ممکن است وادار به صحبت کنید. این به تمرینات گفتاردرمانی کمک می کند. هرچه بیشتر با هم حرف بزنید، بهتر است. از کودک بخواهید غذاهایی که می خورد را نام ببرد و از او بپرسید که چه غذاهایی دوست دارد؟

۴-گفتاردرمانی را با صحبت کردن در مورد مدرسه ادامه دهید

با کودک در مورد فعالیت های روزانه صحبت کنید و هر وقت با او هستید به صحبت خود ادامه دهید. مکالمه باید کودک را به تفکر و پاسخ وا دارد. کودک باید بیشتر از شما صحبت کند. والدین باید کودک را به مکالمه وارد کنند چون همانطور که در بالا هم اشاره شد، مکالمه مداوم با والدین، بخش مهمی از تمرینات گفتاردرمانی است. برقراری این مکالمات در حقیقت آموزش های انجام شده از سوی گفتار درمانگر را تکمیل می کند.

اگر خودتان فرزندتان را به مدرسه یا مهدکودک می برید، این فرصت طلایی را از دست ندهید و تا جایی که می توانید، در مورد محیط اطراف با کودک صحبت کنید. در مورد علامت ها و نشانه هایی که از آنها عبور می کنید صحبت کنید. از کودک سوال کنید که مکان بعدی چه خواهد بود. این مکان می تواند یک مرکز خرید، یک رستوران، یک بستنی فروشی یا یک فروشگاه اسباب بازی باشد. کودک را وادار کنید تا اسم مکان ها و مغازه های مختلف را بگوید. از کودک راهنمایی بخواهید چون اینکار به او کمک می کند تا نام مکان های مهم شهر را به خاطر بسپارد.

معرفی ۴ روش کاملا علمی برای پرورش خلاقیت در کودکان 

اگر مسیر شما کمی طولانی است می توانید بازی کنید. بازی هایی مانند هجی کردن چیزهایی که می بینید، برای تقویت گفتاردرمانی عالی است. کلمات را به هجاها تقسیم کنید و بهمراه کودک با صدای بلند تکرار کنید.

۵-تمرین گفتاردرمانی در عصر

برنامه ی تمرینی گفتاردرمانی در عصرها، مانند تمرینات صبح است. در مورد مواد غذایی بحث کنید. کودک را وادار کنید مواد غذایی را اسم ببرد. از کودک در مورد فعالیت های مدرسه سوال کنید. اینکه در مدرسه چه بازی هایی انجام داده یا چه چیزهایی یاد گرفته است.

تا آنجا که ممکن است سوالات باز بپرسید و اجازه دهید کودک جمله را تمام کند.

بازی های عصرگاهی می توانند قسمت بسیار مهمی از برنامه روزمره باشند. بازی هایی انجام دهید که شامل تفکر و گفتگو باشد.

  • برای کودک یک کتاب داستان عکس دار بخوانید. با اشاره به تصاویر از کودک بخواهید داستان را تکرار کند.
  • بازیگری تمرین بسیار خوبی است. از کودک بخواهید داستانی را که خوانده اید، برای شما اجرا کند. به کودک اجازه دهید با استفاده از تخیلات خود، نقش شخصیت ها را بازی کند.
  • اسباب بازی های او را بیاورید و یکی از آنها را پشت سر خود مخفی کنید. از او بخواهید اسباب بازی گمشده را حدس بزند. او را با مواردی مانند حیوان یا آدم بودن، رنگ اسباب بازی و غیره راهنمایی کنید تا بتواند درست حدس بزند.
  • یک نقاشی بکشید و از کودک بخواهید که نام آن را بگوید. برای تشخیص آسان می توانید تصویری از یکی از اسباب بازی ها بکشید.
  • اجازه دهید کودک با اسباب بازی مورد علاقه اش بازی کند. اگر دوست دارد با قطار یا ماشین بازی کند، از او بخواهید نام آنها را به زبان بیاورد یا صداها را تقلید کند (مثلا صدای موتور قطار یا صدای واگن در حال حرکت).
  • دختران می توانند با عروسک های خود بازی کنند. به آنها کمک کنید تا مدام با عروسک های خود صحبت کنند. آنها می توانند عروسک را آراسته کنند یا بخوابانند. در انجام اینکارها با کودک همراه شوید.

نکات تکمیلی

والدین باید برای شناسایی نوع اختلال گفتار با یک گفتاردرمانگر مشورت کنند. با افراد غیرحرفه ای مشورت نکنید و به خرافات اهمیت ندهید. والدین نقش بسیار مهمی در برنامه تمرین گفتاردرمانی دارند و باید نکات زیر را در ذهن داشته باشند:

  • به فرزندتان کمک کنید تا تمرکز کند. بطور همزمان چندین وظیفه را به او محول نکنید و اجازه ندهید مسائل دیگر، حواس او را پرت کنند.
  • گفتار و کلمات کودک را بطور مکرر و مداوم اصلاح نکنید و سعی کنید به او انرژی مثبت و اعتماد بنفس بدهید.
  • مهارت های مکالمه را به کودک بیاموزید. به آرامی از او بخواهید که به شخصی که با او صحبت می کند، نگاه کند. به فرزندتان بگویید حرف دیگران را قطع نکند و برای صحبت کردن کمی منتظر باشند.
  • به فرزندتان بیاموزید که به جای اشاره کردن به چیزهایی که می خواهد، صحبت کند.
  • همیشه کودک را تحسین و تشویق کنید تا صحبت کند. هنگام انجام یک کار یا در حین بازی، از او تعریف کنید.
  • از قرار دادن بیش از حد کودک در معرض تلفن های همراه و تلویزیون خودداری کنید. تلفن یا تبلت را در اختیار فرزندتان قرار ندهید و اجازه ندهید به مدت طولانی جلوی تلویزیون بنشیند. زمان استفاده از ابزار دیجیتال را تنظیم و محدود کنید. در این مورد می توانید با درمانگر هم صحبت کنید.
  • به فرزندتان اجازه دهید در مورد چیزهایی که دوست دارد و دوست ندارد صحبت کند. او را تشویق کنید که بگوید به چیزهایی علاقه ندارد.
  • خواهرها و برادرهای کودک، می توانند همبازی های خیلی خوبی برای او باشند. کودک برای بازی و صحبت با خواهر و برادرهایش راحت است و دوست دارد با آنها پیوند بهتری برقرار کند.
  • کودکان کارهای دیگران را تقلید می کنند و یاد می گیرند. کودک را وادار کنید جلوی آینه بنشیند و صحبت کند. از کودک بخواهید متوجه شکل و حرکات لب خود شود. این گفتار و تکلم کودک را بهبود می بخشد.

تمرینات گفتار درمانی ذکر شده در بالا، عمومی و کلی هستند. گفتاردرمانی کودک باید طبق شرایط خاص او انجام شود و تمرینات بخصوصی در این زمینه لازم است. والدین نقش بسیار مهمی در کمک به کودک برای غلبه بر اختلالات گفتاری دارند. بعضی از مدارس از والدین می خواهند که همراه کودک در کلاس ها شرکت کنند و این به ادامه ی روند درمان در خانه، کمک زیادی می کند.

منبع ۱ منبع ۲

۴ تا از جدیدترین و بهترین راههای افزایش هوش کودکان زیر ۴ سال

ready-for-gif

سعید حیدری

محقق پرشکی برتر چندین دوره پیاپی در منطقه و دارای ده ها مقاله علمی (در لینکدین سرچ بفرمایید) در معتبرترین مجلات پزشکی دنیا. سوالات خود را دقیق (وخلاصه) مطرح کنید. نهایتا تا 10 ساعت بعد با دقت کامل پاسخ خواهم داد.

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

دکمه بازگشت به بالا